Articles

Những nguyên tắc cơ bản cần biết khi làm thơ bát ngôn

by Quang Nguyen ***

Thể thơ bát ngôn không phải là một thể thơ được yêu thích nhiều như thơ lục bát hay thơ thất ngôn, tuy nhiên thơ bát ngôn lại tương đối dễ làm và có thể thể hiện được ý nghĩa sâu sắc trong 1 câu thơ với 8 chữ. Bởi vì người làm thơ phải có một vốn từ vựng lớn mới có thể bày tỏ được hết hàm ý của mình trong bài thơ.

Trong topic này, tôi sẽ hướng dẫn cho những ai muốn học hỏi cách làm thơ 8 chữ hay thơ bát ngôn những nguyên tắc cơ bản để một bài thơ bát ngôn có vần điệu chuẩn nhé.

Luật bằng trắc trong thơ 8 chữ.

Thường thì trong câu để có âm điệu du dương hễ chữ cuối có thanh trắc thì chữ thứ 3 trắc, chữ thứ 5 và 6 bằng; chữ cuối có thanh bằng thì chữ thứ 3 bằng, chữ thứ 5 và 6 trắc (chữ cuối có thanh trắc thì chữ thứ ba là thanh trắc, thứ năm hoặc sáu là thanh bằng).

Ngắt câu chữ thứ 5 : x x T (b) B x x T

Ngắt câu chữ thứ 6 : x x T x (b) B x T

Chữ cuối có thanh bằng thì chữ thứ ba là thanh bằng, chữ thứ năm hoặc sáu là thanh trắc:

Ví dụ : 

Ta nghe rõ con thuyền trôi phấp phới

Vòm nho nhỏ còn ghi thương nhớ cũ

Ngắt câu chữ thứ 5 : x x B (t) T x x B

Ngắt câu chữ thứ 6 : x x B x (t) T x B

Ví dụ : 

Lối vào sâu mấy khoá nẻo sau lưng

Lệ chia phôi ngàn thuở đọng lưng chừng

* Ghi chú :

– B : phải là bằng

– T : phải là trắc

– b : nên là bằng, nhưng không bắt buộc

– t : nên là trắc, nhưng không bắt buộc

– x : bằng hoặc trắc đều được

1. Vần liên tiếp

Cứ hai vần bằng rồi đến hai vần trắc, hoặc hai vần trắc rồi đến hai vần bằng. Như vậy: Câu 1 vần câu 2, câu 3 vần câu 4.

Ví dụ :

  1. Ta nghe rõ con thuyền trôi phấp phới
  2. Non động hoang mang, tình xưa bạn mới
  3. Hoa chờ, tươi: mây đợi, thắm lưng đèo
  4. Suối quanh co bờ đá dựng cheo leo
  5. Sườn bích lập nâng cao trần thạch nhũ
  6. Vòm nho nhỏ còn ghi thương nhớ cũ
  7. Lệ chia phôi ngàn thuở đọng lưng chừng
  8. Lối vào sâu mấy khoá nẻo sau lưng
  9. Khe nước hẹp khép dần sau bánh lái
  10. Đôi bờ gấm chập chờn xê xích lại
  11. Nóc rêu nhung buông rủ sát ngang đầu
  12. Hồn phiêu dao tưởng cõi chiếc thuyền câu
  13. Lách hang đá bay về non nước Tấn
  14. (Đào Nguyên lạc lối – Vũ Hoàng Chương)

Hoặc là câu 2 vần câu 3, câu 4 vần câu 5.

Ví dụ :

  1. Khách ngồi lại cùng em trong chốc nữa
  2. Vội vàng chi, trăng lạnh quá, khách ơi
  3. Đêm nay rằm: yến tiệc sáng trên trời
  4. Khách không ở, lòng em cô độc quá
  5. Khách ngồi lại cùng em! Đây gối lả
  6. Tay em đây mời khách ngả đầu say
  7. Đây rượu nồng. Và hồn của em đây
  8. Em cung kính đặt dưới chân hoàng tử
  9. (Lời kỹ nữ – Xuân Diệu)

2. Vần chéo

Một vần bằng rồi tới một vần trắc. Như vậy, câu 1 vần với câu 3, câu 2 vần với câu 4.

Ví dụ:

  1. Đuốc hoa toả, xiêm y càng rực rỡ
  2. Khói trầm dâng, son phấn ngát lây hương.
  3. Da thịt cháy, nhưng còn hơi bỡ ngỡ,
  4. Nấp sau rèm tơ lụa mỏng hơn sương.
  5. (Động phòng hoa chúc – Vũ Hoàng Chương)

3. Vần ôm

Câu 1 vần với câu 4, câu 2 vần câu 3.

Ví dụ :

  1. Trời hôm nay mưa nhiều hay rất nắng?
  2. Mưa tôi chả về bong bóng vỡ đầy tay
  3. Trời nắng ngọt ngào… tôi ở lại đây
  4. Như một buổi hiên nhà nàng dịu sáng
  5. (Tuổi mười ba – Nguyên Sa)
  6. Đêm thân ái có muôn hoa hồng nở
  7. Em tới đây tình tự một đôi lời
  8. Hồn phong hương trầm tuổi mộng hai mươi
  9. Ta nói khẽ đủ hai lòng nghe rõ
  10. (Ân tình dạ khúc – Đinh Hùng)

Nếu như các bạn đã nắm bắt được những nguyên tắc cơ bản rồi, lúc này chỉ cần chọn lựa những câu chữ phù hợp và bày tỏ được hàm ý là đã có một bài thơ ổn rồi đấy.

nguồn : https://www.linkedin.com/pulse/nh%E1%BB%AFng-nguy%C3%AAn-t%E1%BA%AFc-c%E1%BA%A7n-n%E1%BA%AFm-khi-l%C3%A0m-th%C6%A1-b%C3%A1t-ng%C3%B4n-persius-nguy%E1%BB%85n-quang/?published=t


Sponsor Ads


About Quang Nguyen Advanced    ***

17 connections, 0 recommendations, 111 honor points.
Joined APSense since, July 10th, 2017, From Hà Nội, Vietnam.

Created on Mar 19th 2018 10:35. Viewed 142 times.

Comments

No comment, be the first to comment.
Please sign in before you comment.